CREATE ACCOUNT

FORGOT YOUR DETAILS?

Tam Rekabet Piyasası

by / Salı, 07 Şubat 2012 / Published in Mikro İktisat Dersleri, Tam Rekabet Piyasası

Tam Rekabet Piyasası

Arkadaşlar Kpss mikro iktisat dersleri yayınlarımız detaylı bir dizin işlemi ile sizlerin önüne sunulmuştur. Kpss’de mikro iktisat baş rollerde piyasalar ve bir o kadar da tam rekabet piyasası olduğundan kpss iktisat sınavında oldukça önemlidir. Kpss mikro iktisatta konu olan tam rekabet piyasasından her yıl mutlaka soru gelmektedir. Kpss alan iktisat geçmiş yıl sorularından derlenmiş bir  makaledir. Bizler sizlere konularımızı önünüze getirirken büyük bir titizlik göstererek hiç bir bilgiyi atlamamaya çalışıyoruz. Ancak işte bu tam rekabet piyasası konusu bazen tek başına iktisat kitabı gibi uzun gelebilir. Hepinize faydalı olması ümidi ile iyi çalışmalar diliyorum.

Tam rekabet piyasası kısa dönem firmanın dengesi: Günlük hayatımızda fazlaca rastlamadığımız spesifik(çok özellikli) bir piyasadır, ancak bu piyasanın özelliklerini iyice kavradığımızda, ″eksik rekabet piyasası″ olarak adlandırdığımız tekel, tekelci rekabet piyasası daha iyi algılanacaktır.

Tam rekabet piyasası özellikleri; a) Mallar homojen b),giriş çıkış serbest (mobilite) c) çok sayıda alıcı ve satıcı (atomize) d) tam bilgi (şeffaflık) gibi özellikleri ile mükemmel bir piyasa ile karşı karşıyayız. Tam rekabet piyasası varsayımlarından  atomize gereği, firmanın karşı karşıya bulunduğu talep eğrisi, piyasa fiyatı düzeyinde yatay eksene paralel bir doğrudur. Bu karartılı yazıya dikkat! Kpss’de mikro iktisattan soru gelme ihtimali dahilinde  değerlemeye alınız arkadaşlar.

Arz ve talep fazlası oluşmaz. Rekabetçi firma denge fiyatından istediği miktarda malını satabilir. Tam rekabet piyasası firma malına talep eğrisi yatay eksene paralel bir doğrudur, yani sonsuz esnekliğe sahiptir. Ayrıca fiyat sabit olduğu için ortalama ve marjinal gelir eğrileri çakışır.

Aşağıda basit bir örnek ile bu eşitliğin nasıl olduğu görelim: Bu basit örnek kpss mikro iktisat sınavı için vazgeçilmeziniz olsun.

  • TR= P×Q AR= TR/Q MR= ΔTR/ ΔQ MC= ΔTC/ΔQ dur.
  • P=5 ve Q1=1 ve Q2=2
  • TR1=p.q ise 5.1=5 AR=TR/Q ise 5/1=5 TR2=P×Q ise 5.2=10
  • MR=TR2-TR1/Q2-Q1 =10-5=5

Yukarıda yaptığımız basit bir işlemden sonra AR =MR=P=D olduğu görülebilir. kpss mikro iktisat sınavında sorulan sorularda sizlerden istenen bazı tanımlamalarda şunlardır: Firmanın ortalama hasılatı(AR), piyasa fiyatına eşittir. Bu durumda firmanın talep eğrisi(D) aynı zamanda ortalama hasılata eşittir.Firma piyasa fiyatını veri almak durumunda olduğu için, firmanın marjinal hasılatı (MR) fiyata eşittir. marjinal hasılat eğrisi de talep eğrisi ile özdeştir. kpss mikro iktisat sınavında bu türden sorular hemen hemen vazgeçilmezler arasındadır, aman dikkat arkadaşlar!
Tam rekabet piyasası içinde faaliyet de bulunan firmanın kısa dönem dengesi; MR ve MC yaklaşımı,TR ve TC yaklaşımı ile gösterimi aşağıda yine kpss mikro iktisat sınavında çıkmış bir soru ile sizlere sunulmuştur.

Lisans kpss konuları

Lisans kpss konuları

MR ve MC yaklaşımında, a)  firma marjinal maliyetin marjinal gelire eşit olduğu E0 noktasında dengeye gelecektir.  Taralı alan firmanın toplam karıdır. b)  MC’in artan olmasıdır. Neden MC ‘nin artan olması gereklidir? MC (marjinal maliyet) ‘in azalan olması durumunda firmanın üretimine karar vermesi, yani üretimini durdurması rasyonel bir davranış olmayacaktır; çünkü MC’in arttığı MC=MR de kar maksimizasyonu sağlanır.Kar maksimizasyonu firmanın dengeye gelmesi demektir. Aynı zaman da P=AR=MR=MC ilişkisi söz konusudur. MR (marjinal gelir eğrisi) yatay eksene düz bir doğrudur ve bunun yansıması olan TR eğrisi yukarıda grafikte gördüğünüz gibi orijinden çıkan düz bir doğru olacaktır. Şimdi bir kpss mikro iktisat sorusu ile paralel bir soru: Toplam gelir eğrisi neden orijinden çıkan düz bir doğrudur?TR=P×Q olduğunu biliyorsunuz.Tam rekabet içinde firmanın fiyatı her üretim düzeyi için sabitti. Demek ki toplam hâsılat üretim arttıkça artacak. Firmanın üretimi sıfırsa toplam hâsılatı sıfır demektir. Bu ilişkiden dolayı toplam hâsılat eğrisi orijinden çıkan düz bir doğrudur.

Şimdi diyelim ki:  Firmanın değişken maliyetlerinde bir artış oldu. MC bundan nasıl etkilenir? Bu soruda size değişik yorumlamalar eşliğinde kpss mikro iktisat sınavınızda önünüze sunulabilir aman dikkat arkadaşlar! Değişken maliyetlerdeki artış ya da azalışlar marjinal maliyetlerinde değişmesine sebep olur. Burada maliyetler arttığı için MC eğrisi sola kayar ve üretim miktarı azalır dememiz gerekecektir.

Tam rekabet piyasası koşullarında bir firmanın kısa dönem koşulu; AR=P=MR=MC > AC’dır
Tekelci rekabet piyasa koşullarında kısa dönem  firma dengesi, AR=P>AC >MC =MR dir.

Bakın sizlerin kpss mikro iktisat sınavları kesin bilmeniz gereken kural yukarıda ona iyi gözle bakın tamam mı?

Tam rekabet firma için marjinal maliyet ortalama maliyetten büyük iken, tekelci rekabetçi firma için marjinal maliyet ortalama maliyetten küçüktür. Bu cümle ise, kpss mikro sınavınız da yine yorumlamanız gereken cümle idi.

Tam rekabet piyasası  içinde bulunan bir firmayı şimdi de zarara sokalım bu sefer ne olacak? Ortalama maliyet eğrisi marjinal gelir eğrisinden büyük olacaktır. Hemen hatırlayın kısa dönem tekelci rekabette de ortalama maliyet marjinal gelirden büyüktür. Bunlara dikkat arkadaşlar! Çünkü: bu karşılaştırmalar kpss sınavında  mikro iktisat konusunun vazgeçilmezleri arasında yerini korumaktadır.

Tam rekabet piyasa ortamında bir firmanın karşılaştığı  talep eğrisi yatay eksene paralel , diğer bir ifade ile sonsuz esnek di. Hazır olun bir kpss mikro iktisat çeldirici soru geliyor: Fiyatlar yükseldi-buna yapılacak en doğru yorum ise; fiyatlar  yükseldiğinde talebin sıfıra inmesi kesinlikle muhtemeldir, çünkü malın fiyatı piyasa dengesinde oluşur, yani bu fiyat veri(sabit)’dir. Tam rekabetçi firma, piyasa fiyatını  bir olimpik havuzu sadece bir çay bardağı dolduracak kadar etkilidir. Yani tek başına fiyatı belirleme gücü yoktur. Firma fiyat kabullenicidir bir kere elinden bir şey gelmez. talep esnekliği sonsuz dur. Tüketiciler malın kaça imal edilip kaça satılacağını bilir. Yani tam enformasyon (bilgi)  sahibidir. Bu kpss mikro iktisat konusu unutulmamalıdır.

kpss mikro iktisat ile bir soru daha: Aşağıdakilerden hangisi tam rekabet piyasası  koşullarında bir firmanın marjinal geliri ile ilgili doğru bir ifade değildir?
A)malın fiyatına eşittir. B)malın talebine eşittir. C)yatay eksene paralel bir doğrudur. D)ortalama hâsılaya eşittir. E)sıfır olduğu noktada toplam hâsıla maksimumdur.

Dikkat edilirse soru tam rekabet piyasası koşulları diye belirtilmiş. Bu piyasaya göre yorum yapılmalı. E şıkkında Marjinal gelirin sıfır olduğu noktada toplam hâsılanın maksimum oldu piyasa tekel piyasasıdır. Toplam hâsıla eğrisi tam rekabette orijinden çıkan bir doğru iken; tekel de çan eğrisi biçimindedir.  Maksimuma ulaştıktan sonra üretime devam edilirse toplam gelir azalmaya başlayacak, yani çan eğrisi konumuna ulaşacaktır. dikkat ederseniz makale sizleri kpss sınavı mikro iktisat konusu olan tam rekabet piyasası ile ilgili bir tuzaktan korumaya çalışıyor.

Aşırı Kar Nasıl oluyor?
a) Tam Rekabet Piyasasında Kısa Dönemde, Malın Fiyatı Marjinal Maliyetten Ne Kadar Büyükse O Kadar Aşırı Kar Söz Konusudur.(P>MC)
b) Tam Rekabetçinin Normal Karla Çalıştığını Nasıl Anlarız? Böyle Bir Durumda Eşitliğimiz Şöyle: P=AR=MR=D=AC=MC Halini Alır.
c) Normal Kar Elde Edilmesi Sonucu AC (ortalama maliyet) Eğrisinin Eğiminin Sıfır Olması Özellikle Dikkat Edilmesi Gereken Bir Husustur.  büyük ihtimal bu şıklardan biri ile kpss sınavı mikro iktisat sorusu bölümünde yüzyüze geleceğiniz olası bilgiler a,b,c şıkları ile önünüzde arkadaşlar!
Tam Rekabetçi Bir Endüstride Çalışan Firmanın Toplam Maliyet Eğrisi Tc=Q2+81,Marjinal Maliyet Mc=2q Ve Ortalama Maliyet Eğrisi De Atc=(81/Q)+Q Olarak Verildiğinde, Uzun Dönemde Bu Ürünün Üretim Miktarı Kaç Olur? 

  • Uzun Dönem Dengesi; Ac=Mc=Ar=Mr=P Yani Normal Kar Durumu,
  • Buradan Ac=Mc Deriz Ve 81/Q+Q=2q Dan 2q2=81+Q2 2q2-Q2=81 Ve Q=9 A Ulaşırız.
  • Bir taşla iki kuş vurmak bu olsa gerek. Hem tam rekabet piyasası uzun dönem dengesi eşitliğini hemde çıkmış bir kpss mikro iktisat sorusu idi.
  • Tam Rekabet piyasası içinde bir firmanın  Muhasebe karı Nasıl Elde Edilir?
  • Normal Kar=Toplam Gelir_(Açık+Örtük Maliyetler)=0
  • Ekonomik Kar=Toplam Gelir_(Açık+Örtük Maliyet)>0
  • Muhasebe Karı=Toplam Gelir -Açık Maliyet

O Zaman Muhasebe Karı; Toplam Gelirden Açık Maliyetlerin Çıkarılması Yoluyla Bulunduğu İçin Toplam Gelirden Küçüktür Denilebilir. Buda bir kpss mikro iktisat tüyosuydu arkadaşlar!

 Firmanın Kapanma Noktası Nedir?
Tam Rekabet Arz Eğrisi

Grafikte görüldüğü gibi üretici firma, ürünün fiyatını en azından en düşük ortalama değişken maliyetleri(AVC) karşılayabilecek düzeyde tutabilirse üretimini sürdürebilir.bu nokta şekilde A noktasıdır.bu noktada üretimden vazgeçerse tüm sabit maliyetleri karşılamak durumunda kalır.işte bu noktaya firmanın kapanma noktası denir. P1 fiyatında Q1 miktar üretim yapan firma artık AVC (ortalama değişken maliyeti) karşılar duruma gelmiştir.bu noktada P=AVC DİR.

Ortalama değişken maliyetin minimum olduğu noktası kapanma noktası ise, üretime başlayacağı noktada burası olacaktır. Demek ki, kısa dönem dengesinde zarar eden tam rekabet içindeki  firma fiyat ortalama değişken maliyete eşit yada ondan büyük ise, üretimini sürdürmelidir.Tam rekabet kısa dönem arz eğrisi neresidir? yada firmanın üretimine başlayacağı nokta neresidir?

  • Tam rekabet piyasası koşullarında ortalama değişken maliyet eğrisinin minimum noktasının üstünde kalan marjinal maliyet eğrisi, firmanın kısa dönem arz eğrisi dir.
  • Firmanın kısa dönem arz eğrisi ile marjinal maliyet eğrisi bir bakıma özdeştir. Yukarıda ki grafikte bu durum açık bir şekilde gözükmektedir. firmanın kara geçiş noktası ise, ortalama maliyetin minimum olduğu nokta olan B noktası olacaktır.
  • tam rekabet piyasası  içinde faaliyette bulunan  firma üretime devam edebilmesi için hangi noktalarda bulunması uygun olur?
  • Piyasa dengesinin ortalama maliyet eğrisinin altında, ancak ortalama değişken maliyet eğrisinin üstünde bir noktada oluşursa, gelecekle ilgili beklentileri ile doğru orantılı olarak bir süre daha üretime devam etmesi anlamlı olabilir. AC ve AVC arasında oluşmuş olan ortalama sabit maliyetlerini kurtarma imkanı doğabilir. bu duruma zarar minimizasyonu adı verilmektedir.
  • Firma AVC den yüksek seviyelerde üretimini sürdüreceği için kısa dönem arz eğrisi MC (marjinal maliyet eğrisi) NİN AVC (ortalama değişken maliyet) i aştığı kısım (A noktası üstünde) olacaktır.
  • P2 ;NORMAL KAR ELDE ETTİĞİ ,
  • P3;AŞIRI KAR ELDE ETTİĞİ NOKTALARDIR.
  • Tam rekabet piyasası içinde faaliyetini bulunduran kısa dönem arz eğrisi ile ilgili bu ifadeler kpss mikro iktisat sınavında kesinlikle her sene soru gelen kısmıdır.
 Şimdi ise, bir ince ayar ve yorumlama isteyen mikro iktisat baş rollerine ait soru soralım:  Tam rekabet firması  için faaliyet karının sıfır olması ne anlama gelmektedir?
Cevap: Bu üretimden dolayı herhangi bir kar elde edilmediği anlamı taşımaktadır. Böyle bir durumun koşulu; toplam hasılatın toplam değişken maliyete eşit olduğu nokta için geçerlidir. Kpss iktisat sınavında çıkmış bir sorunun açıklaması idi.
 Kısa dönem Tam rekabet piyasası arz eğrisi ile bilinmesi gerekenler;
  • Firma AVC(ortalama değişken maliyet)  den yüksek seviyelerde üretimini sürdüreceği için kısa dönem arz eğrisi MC (marjinal maliyetin)  NİN AVC Yİ aştığı kısım (A noktası üstünde) olacaktır.
  • P2 ;NORMAL KAR ELDE ETTİĞİ ,
  • P3;AŞIRI KAR ELDE ETTİĞİ NOKTALARDIR.

Tam rekabet piyasası uzun dönem piyasa  dengesi ne demektir? Kısa dönem aşırı kar elde  eden  firma bu aşırı karı devam ettirebilmek için daha fazla üretim yapacaktır. Uzun dönem denge koşulu; kısa ve uzun dönem marjinal maliyet eğrileri marjinal hasılaya eşit olması gerekir. Ama tam rekabetçi için bu aşırı kar uzun dönem için devam etmeyecektir.Çünkü tam rekabet piyasası  koşulundan biri olan piyasaya giriş serbest olduğu için bu piyasaya başka firmaların girmesi söz konusu olduğundan piyasa arzı artacaktır. Talep sabit iken piyasa arzının artması piyasa fiyatını düşüreceği için tek bir firmanın ürettiği mala olan talep azalacak ve firmanın talep eğrisi aşağıya kayacaktır. Üretilen ürüne talep azalınca firma üretimini düşürecek ve optimum üretim ölçeğine dönecektir. yani artık aşırı kar ortadan kalkacaktır. Tam rekabet piyasası koşulları  her firmanın uzun dönem  normal kâr elde ettiği ve her firmanın da LAC (uzun dönem ortalama maliyet eğrisinin) minimum olduğu noktada ki durumu ifade etmesi demektir.

Tam rekabet piyasası için gerçekte aşırı kar ın varlığı ne demektir? Bu piyasanın genişlemesinin bir göstergesidir. Piyasanın genişlemesi her firmanın optimum büyüklükte olduğu ve normal kar elde etmesine kadar devam eder. Gelir dağılımı açısından adalet ve optimal kaynak dağılımı demektir. Bu uzun dönem dengesinden hareketle üç farklı endüstri/piyasa arz eğrisi elde edilir.

Peki neden üç farklı endüstri arz eğrisi çizilir? Çünkü, endüstri arz eğrisi piyasanın maliyet yapısına bağlı olarak değişmektedir. Bu maliyet yapılı endüstriler; sabit maliyetli, artan maliyetli ve azalan maliyetli endüstriler olarak ayrılır.

Sabit Maliyetli Endüstri: Piyasaya yeni firmaların girmesine rağmen faktör maliyetlerinin şekillenmediği ve hiçbir dışşal ekonominin ortaya çıkmadığı endüstriyi ifade eder. Sabit maliyetli endüstrilerde, uzun dönem arz eğrisi denge fiyatı düzeyinde ve yatay eksene paraleldir.

sabit maliyetli endüstri arz eğrisi

Yukarıda şeklin a bölümünde sabit maliyetli endüstri arz eğrisi görülmektedir.Piyasa talebinde artış yaşanması sonucu talep eğrisi sağa doğru kaymış, başlangıçta arz eğrisi sabit olduğu için piyasa fiyatı kısa dönem için artacaktır. Fiyatta ki bu artış ile  o anda piyasada halihazırda bulunun firmaların üretimlerini arttırmasına ve sonuçta aşırı kâr elde etmelerine olanak tanıyacaktır. Üretimleri de şekilde gördüğünüz gibi Q2 olmuştur. Ancak aşırı kar ın varlığı piyasaya yeni firmaların girmesiyle fiyatı tekrar P1 düzeyine çekecektir. Piyasaya girişler fiyatın P1′e düşmesine kadar devam edeceği için, piyasa arz eğrisi sağa kayacak ve nihayet kar ortadan kalktığı içinde girişler sona erecektir.Süreç sonunda piyasa arzı artarken, her bir firma Q1 kadar mal üretme sürecine geri gelecektir. Başlangıçtaki denge E1 iken bu sürecin sonunda denge noktası E2 olacaktır.işte bu iki denge noktasını birleştirdiğimizde uzun dönem arz eğrisini elde etmiş bulunacağız. Görüldüğü gibi Ls(uzun dönem arz eğrisi)yatay eksene pararel, yani esnekliği sonsuza eşit olan bir doğru şeklini alacaktır.

 Artan maliyetli endüstri, Negatif dışşal ekonomilerin ortaya çıktığı,diğer bir ifade ile piyasaya yeni firma girişleri yüzünden faktör maliyetlerin arttığı bir endüstridir. Maliyetler arttığı için endüstri arz eğrisi POZİTİF eğimli olur.

artan maliyetli endüstri arz eğrisi Ls pozitif

Uzun dönem tam rekabet piyasası: Artan maliyetli endüstride süreç ,yine talebin artması ile fiyatların artması ve artan fiyatların ardından piyasaya yeni firmaların girip,fiyatın düşmesine sebep olmasına sebep olurken, bunun yanında maliyetlerin de artmasına sebep verecektir. Sonuçta aşırı kâr ortadan kalkınca denge yeniden kurulacak, fakat her firma daha fazla üretim yapıp daha fazla maliyete katlanmak zorunda kalacaktır.

Azalan maliyetli endüstriler; Pozitif dışşal ekonomilerin ortaya çıktığı,diğer bir ifade ile yeni firma girişleri ile maliyetlerin düştüğü bir endüstri yapısıdır. Maliyetler azaldığı için endüstri arz eğrisi negatif eğimlidir.

azalan maliyetli endüstri arz eğrisi

Tam Rekabet Piyasasına Devlet Müdahalesi :kpss a iktisat sınavında sıklıkla karşılaşılan konulardan biri olan hükumetin piyasa dengesi sağlanmış  iken yapmış olduğu tavan fiyat uygulaması taban fiyat uygulaması işlemeyeceğiz. ve Hükumetin vergileme yolu ile (spesifik vergi ve advelorem vergi) piyasa dengesini nasıl etkilediğini ? Vergi yansıması ne demektir? verginin üretici (satıcı) tüketici (alıcı) arasında paylaşımının bunun talebin fiyat esnekliği ile ilgili bir bağlantısı olup olmadığı ile ilgili soruların cevaplarını bulabileceksiniz.

Piyasa dengesi ne demektir? Bir maldan arz edilen ve talep edilen miktarın eşitlenmesi demektir. yani bir arz fazlası ya da bir talep fazlası söz konusu değildir.

Tavan fiyat ne demektir? Hükmet, malın piyasada alınıp satılacağı en yüksek fiyatı belirlemesine tavan fiyat denir. Tavan fiyat uygulaması ile;

  • Hükûmet malın piyasada alınıp satılacağı en yüksek fiyatı belirlediğinde, malın fiyatına bir tavan getirmiş olur. Genellikle tüketicileri korumak adına denge fiyatının altında bir fiyat belirlenir.
  • Devletin belirlemiş olduğu bu fiyattan  bir talep fazlası oluşur.bu yüzden devlet tavan fiyat belirledikten sonra malın tüketiciler arası dağılımını da düzenlemek zorunda kalabilir.Örneğin;özellikle savaş zamanlarında tüketicilere uygulanan kupon dağıtımı yöntemi buna örnek gösterilebilir. Böylece  söz konusu olan tüketim hacmi ve  fiyat düzenlemiş olurlar.

  • Yandaki grafikte görüldüğü üzere, malın denge fiyatı p2 iken devlet p1 olarak tavan fiyat belirlerse Q1Q3kadar bir talep fazlası oluşur. Kuyruk uygulamasında malın tüketicilere olan gerçek maliyeti ,tavan fiyat ile tüketicilerin kuyruklarda mağaza önlerinde harcadıkları zamanın fırsat maliyetleri toplamına eşit olur.buda mantıklı olarak malın fiyatının pahalılaşmasına yol açacaktır.yani fiyat p3 e yükselecektir. Buda Q1 Q3 kadar mal piyasası op3 fiyatından işlem gören yeni karaborsacının toplam haksız kazancı p1p3AB alanı kadar olacaktır.
  • çıkmış bir mikro iktisat sorusu daha. Peki denge fiyatının üzerinde bir fiyat uygulaması yapılırsa tavan fiyat ne olacak? Tavan fiyatın etkin olabilmesi için denge fiyatı altında belirlenmesi şarttır. kpss iktisat sınav sorusunun açıklamasıdır.
  • Ancak ″tavan fiyat uygulaması″,  karaborsa fiyatı adını verdiğimiz yani, denge fiyatı  üstünde bir fiyat oluşumuna sebep verir.  Tavan fiyat uygulaması ile karaborsa süreci genellikle birlikte çalışır. Hem savaş hem kriz dönemlerinde,özellikle   yüksek enflasyon dönemlerinde getirilen fiyat kontrolleri bu uygulamaya verilecek en güzel örneklerdendir.

Taban Fiyat Uygulaması: Malın piyasada alınıp satılacağı en düşük fiyatın hükümet tarafından belirlenmesine denir. Hükümetin piyasaya dolaysız müdahale aracı taban fiyatı uygulaması   iki amacı güder

1. Fiyat desteği ile çifçileri korumak 2. Asgari ücret ile işçileri korumak. Hükümet,  çifçilere ürünün fiyatının destekleme fiyatının altına düşmemesini garanti eder.bu uygulama sonucu arz fazlası oluşur.buda çifçileri düşündüklerinden daha fazla üretim yapmaya teşvik eder.

çiftçilere devlet tarafından fiyat desteği

Yandaki şekil incelediğimiz gibi hükümetin fiyatı Pg olarak belirlemesi ile AB aralığı kadar bir arz fazlalığı oluşur.önceden OQ1 kadar malı P1 fiyattan satan çifçiler , taban fiyat  uygulaması ile 0Q2 kadar ürünü Pg fiyatından tüketicilere vede Q2Q3 kadar ürünüde Pg fiyattan hükümete satarak hasılatlarını arttırmış olurlar.

Uygulamayı Tüketiciler Açısından İrdelemeye Çalışırsak; Önceden oQ1 kadar ürünü P1 gibi bir fiyattan satın alırken ,uygulamadan sonra oQ2 kadar ürünü Pg gibi yüksek bir fiyattan aldıkları gözükür.demek ki, daha az ürün alıp hemde daha fazla fiyat ödeyerek bir tüketici kaybıyla karşı karşıyadırlar. Hükümetin taban fiyat uygulaması, üreticinin  ürününü almayı  garanti etmiş bir uygulama anlamına da gelir.işte oluşan bu arz fazlasını  iç yada dış piyasada satmaya çalışacaktır. Diyelim, tamamını ihraç edemedi ve ürün elinde kaldı .bu durumda ürünün imhasına gitmekten başka çaresi kalmayacaktır.buda pek tabi de bir toplumsal maliyettir.en başta zaten çifçiyi fazla üretime teşvik ederek kaynak tahsisi sorununa sebep olmuştur.

  • Diğer yandan ödenen vergilerinde verimsiz alanlarda kullanılmasına sebebiyet vermiştir. Bütün bunlar  taban fiyat uygulaması sonucu oluşan olumsuzluklardır.
  • Öte yandan, üreticilere yapılan fiyat desteği ardından  tüketicilerin ürüne olan taleplerinin artması yada azalması  P1Pg fiyat aralığında ürünün talep esnekliğine bağlıdır.eğer talep esnekliği birden büyükse( ed>1 )
  • Tüketiciler fiyatı artan üründen tüketimlerini kısacakları için yaptıkları ödemede azalacaktır.eğer ki ed<1 ise ,bu durumda ürünü daha yüksek fiyattan ve daha az tüketmek zorunda kalacaklar ve üstelik daha fazla ödeme yapacaklardır.
  •  Hükümetin, yine taban fiyat kapsamındaki işçileri korumaya yönelik asgari ücret  uygulamasının etkili olabilmesi için denge ücretinin üzerinde belirlenmesi şarttır. Bu ifade kpss mikto iktisat katogorisinde bilinmesi istenen cümleydi.Tam rekabet piyasasına devlet müdahalesi üreticileri  korumak adına alınan taban fiyat uygulaması yukarıda açıklanan muhtemel sonuçları doğurmaktadır.Yukarıdaki şekilde gördüğünüz gibi ,serbest piyasa koşulları L1 kadar iş gücü W1 ücret düzeyinde istihdam edilirken, hükümetin işçileri korumak amacıyla Wg gibi minimum ücret düzeyi belirlemesi, AB aralığı kadar işgücü arzı fazlalığı (işsizlik)oluşturacaktır.bunun sonucunda piyasa fiyatında ve koşullarında çalışmak isteyenler iş bulamayacak ,ortaya çıkan bu iş gücü arzı fazlalığı, piyasa fiyatının altında ücret ile çalışmaya razı işçiler olmasına sebep verecektir.
  •  Vergi yansıması ne demektir? Esneklik ve verginin yansıması, hükümetin mallar üzerinden aldığı spesifik vergi ve ad volarem verginin satıcılar ve alıcılar arasında bölüşülmesine vergi yansıması denir. Hükümet vergileme yolu ile piyasayı etkilemektedir.mallar üzerinden spesifik ve advalorem vergi olmak üzere iki değişik dolaylı vergi almaktadır. Spesifik vergi: Malın fiziki birimi üzerinden alınan vergidir. Türkiye’de uygulanan motorlu taşıtlar vergisi tipik bir spesifik vergi uygulamasıdır. Advalorem Vergi :Malların satış değerlerinin yüzdesi alınarak  hesaplanan vergidir.Gelir ve kurumlar vergisi verilecek en güzel örnekleridir. Spesifik  vergi alındığında: Malın arz fiyatı bu vergi kadar artacağı için arz eğrisi sola kayacaktır.bu durumda malın piyasa fiyatı yükselecek ,satış hacmi ise düşecektir.diğer bir taraftan hükümet tarafından alınan bu vergilerin üreticiler ve tüketiciler arasında bölüşülmesine vergi yansıması denilmektedir.spesifik  vergi tüketiciler tarafından ödenen kısmı ,verginin vergi öncesi piyasa fiyatında yol açtığı artışa eşittir. Örneğin bir litre benzinin vergi öncesi fiyatı 5tl,vergi sonrası fiyatı 7 tl ise,ceteris paribus ,hükümetin bir litre benzinden aldığı spesifik verginin  2 TL’si tüketici tarafından ödenir.verginin üreticiler tarafından ödenen kısmı ise,vergi ile verginin tüketiciler tarafından ödenmeyen kısmına eşittir.örneğin ;bir litre benzinden alınan 3 tl lık vergi söz konusu ise ,verginin üretici tarafından ödenen kısmı 3-2=1 TL olacaktır.Verginin üreticiler ve tüketiciler tarafında dağılımı incelendiğinde hangi tarafın vergiyi en çok ödeyeceği talep esnekliklerine bağlıdır.esnekliği az olan taraf verginin daha büyük bir kısmını ödeyeceğini burada rahatlıkla söyleyebiliriz.

Aşağıda esneklik durumlarına göre net bir şekilde vergi yansıması  grafik yardımı ile de görebilirsiniz !!! Talep esnekliği sıfır olduğunda verginin tamamını tüketici öder.arz esnekliği sıfır ise verginin tamamını üretici öder. talep esnekliği sonsuz ise verginin tamamını üretici öder. arz esnekliği sonsuz olduğunda verginin tamamını tüketici öder.

arz ve talep esnekliği eşit olduğunda vergi yansıması

Tam rekabet piyasası KPSS mikro iktisat sınavına girecek adaylar için derlenmiştir..
 

ARKADAŞLAR TOPLAMDA 3665 ÖZGÜN YAKLAŞIK SORU İLE; MİKRO, FARKLI İKTİSAT OKULLARI, PARA-BANKA-KREDİ, KAMU MALİYESİ, AVRUPA BİRLİĞİ, ULUSLARARASI EKONOMİK KURULUŞLAR VE SORUNLARI, ULUSLARARASI İKTİSAT, TÜRKİYE EKONOMİSİ SORU HAPI VE KONU ANLATIMI İLE SİZ SEVGİLİ ÖĞRENCİLERİME TANITIM AMACI İLE PTT KARGO KAPIDA ÖDEME İLE SADECE 50 TL OLARAK BELİRLEDİK. BU ARADA OLUMLU YORUMLARINI GERİ BİLDİRİMİNİ GEREK BURDAN GEREK BANA MESAJ İLE YAPAN ARKADAŞLARIMA TEKRARDAN ÇOK TEŞEKKÜR EDERİM.

 iLETİŞİM: https://www.facebook.com/nevin.s.ulus

TOP Copy Protected by Chetans WP-Copyprotect.