CREATE ACCOUNT

FORGOT YOUR DETAILS?

Para Teorileri Klasik Yaklaşım Çeşitleri

sample

Para Teorileri Klasik Yaklaşım Çeşitleri

Para teorileri içinde Fisher’in işlem amaçlı para talebi yaklaşımı,  para talebini  ön plana çıkaran para teorileri içinde yer alan Cambridge tipi para talebi ele alınmıştır. Cambridge miktar teorisi para talebini servet kavramı ile ele alan Pigou yorumu ile açıklanacaktır. Klasik yaklaşım içinde bulunan para talebi teorileri Fisher miktar teorisi ve Cambridge tipi açıklamalarına yer vermeden önce para talebi ne demektir? açıklamaları ile başlayalım.

Para Talebi: Ekonomik birimlerin cüzdanlarında, kasalarında ve vadesiz mevduat hesaplarında bulundurmak istedikleri para miktardır. Para talebi teorileri  iktisat teorisinin en tartışılan konusudur.

A. Fisher Yaklaşımı:

Miktar kuramı denklemi:

MxV =P x Y

kökeni özdeşlik niteliğinde olan değişim denklemine dayanmaktadır.

Değişim denklemini yazalım:

MxV=P x T

V: Paranın dolaşım hızı bir birim paranın yılda ortalama olarak kaç kez el değiştirdiğini gösterir.

M: Ekonomideki para miktarını göstermektedir.

Paranın Dolaşım hızı gözlemlenebilen bir değişken değildir. Para miktarı ve paranın dolaşım hızı, ekonominin yıllık toplam harcama miktarına denktir.

Miktar teorisi, para ve ekonomik faaliyetler açısından ilişkiyi değerlendirmede faydalıdır, fakat para teorileri kapsamında değerlendirilemez. Bu yüzden miktar teorisine  bakılarak, toplam harcamalarda görülen bir artışın para arzındaki bir artıştan mı? Yoksa paranın  dolaşım hızı  artışından mı? Kaynaklandığı belirlenemez.

İrving Fisher, miktar teorisi ile hareket ederek   para teorileri başını çekecektir. Sadece işlem amacına ilişkin para talebi varsayımlarını şu şekilde yapmıştır:

Bu varsayımlar;

  1. Paranın  dolaşım hızı sabit varsayılmıştır.
  2. Para talebi artışı  toplam harcamaları arttıracak  düşüncesi vardır.
  3. Para talebinde meydana gelecek azalışlar toplam harcamaları azaltacaktır.

Buradan hareketle, ″Fisher  yaklaşımı yazılacak olursa,

MxV=PxY ise

Md=PxY/VDeğişim denklemini değişim oranları şeklinde ifade edersek;

ΔM/M + ΔV/V=ΔP/P+ΔY/Y yazılabilir.

Paranın değişim oranı ve üretim hacmi sabit kabul edildiği için bunlardaki değişim oranı sıfıra eşit olacak ve ΔM/M=ΔP/P elde edilecektir.

Bu eşitliğin anlamı para miktarındaki değişim oranı, fiyatlardaki değişim oranına eşittir.

Para arzı %5 artarsa fiyatlarda %5 artacak; para arzı %2 azalırsa fiyatlar %2 düşecektir anlamını taşır.Para miktarındaki değişiklik aynı yönde ve aynı oranda fiyatlara yansımaktadır.

Para klasik iktisatçılara göre nötr (yansız)’dır. Sadece fiyatla genel düzeyini etkiler.

Fisher yaklaşımı analizinde para talebi aynı zamanda reel para miktarına (reel balans) eşittir.

Md=PxY/V ise ve her iki tarafı P ye bölersek,

Md/P=Y/V elde edilir.

Fisher yaklaşımı  faiz oranlarından etkilenmemektedir.

B.  CAMBRİDGE tipi miktar teorisi:

Cambridge üniversitesi iktisatçılarına mensup  ALFRED MARSHALL, A. CECİL, PİGOU gibi iktisatçılar tarafından geliştirilmiştir. Cambridge miktar teorisi paranın değerini belirlerken para talebi öne çıkmaktadır. Para teorileri içinde yer alan  Cambridge miktar teorisi, modern miktar teorisi ile klasik miktar teorisi arasında; hem de klasik miktar teorisi ile keynesyen para teorileri  arasındaki  bağı kurmuştur.  Cambridge miktar teorisine göre Ekonomik birimler işlem ve servet tutma amacı çerçevesinde para talep etmektedirler.

İşlem amaçlı para talebi gelir düzeyine bağlıdır.

Servet tutma amacıyla elde bulundurmak istenen para miktarı servetin düzeyine bağlı olmakta,

Servetin düzeyini belirleyen faktörse, gelir düzeyi olmaktadır.

Para teorileri klasik yaklaşım çeşitleri

M= k. P. T

M= Ekonomideki para miktarını

T= Ekonomideki reel iş hacmini ifade etmektedir. Ekonomi tam istihdamda varsayıldığı için T kısa dönemde sabit varsayılmaktadır.

k= ise, Marshall’ın k sı olarak anılır.

T kadar reel  iş hacmini gerçekleştirmek için ekonomik birimlerim ellerinde tutmak istedikleri para miktarı ile iş hacmi arasındaki oranı ifade etmektedir.

Örneğin bir yıl içinde gerçekleştirilmek istenen iş hacminin 5o birim ve ekonomik birimlerin ellerinde tutmak istedikleri para miktarının da 10 birim olduğunu kabul edelim. Ekonomide 50 birimlik iş hacminin gerçekleşmesi için paranın 5 kez el değiştirmesi gerekecektir.

Demek ki Marshall’ın k sı paranın dolaşım hızı tersine eşittir. “k” kısa dönemde sabit kabul edilmektedir.

M= k.P.T  Cambridge miktar teorisi fiyatlar genel düzeyi P yalnız bırakılarak tekrar yazacak olursak;

M/ k.T= P

→ paranın dolaşım hızı“k”

T→ reel iş hacmi sabit kabul edildiği için;

M→ para arzında meydana gelen artış,

P→ fiyatlar genel düzeyini aynı yönde ve oranda artıracaktır.

Bu işleyişi Cambridge miktar kuramı  için  şu şekilde ifade edebiliriz:

Para arzı artırıldığı zaman bireylerin elinde alışık oldukları düzeyin üstünde para miktarı olacaktır. Bireyler de alışık olmadıkları bu  fazla parayı, ellerinde tutmaya alışık olduğu düzeye indirmek için harcamalarını genişletecektir.

Cambridge miktar kuramı  Fisher miktar kuramı ile aynı sonuçlara ulaşır.

Para teorileri klasik yaklaşım çeşitleri

M= k.P.T

M= 1/v.P.T

M.V= P.T

Cambridge miktar kuramı, Pigou tarafından  reel gelir kavramı yerine servet (w) kavramını kullanarak ele almıştır. Pigounun yorumu ile Cambridge miktar kuramı  şu şekilde yazılır:

M= k.P. w

W→ ekonomideki servet düzeyini gösterir.

P.w→ reel servetin parasal düzeyini temsil eder.

Servetin değişken olarak modele dahil  edilmesi ile para talebinin  aynı zamanda bir servet saklama aracı olarak da tutulabileceği yönünde yolu  açılmış olmaktadır. Bu ise, Keynes in paranın spekülatif amaç ile  de talep edileceği görüşüne temel hazırlamış olacaktır. Para talebi teorileri- para teorileri

Para teorileri klasik yaklaşım çeşitleri

k’nın(paranın dolaşım hızı tersi) Kısa Dönemde Dalgalanma Gösterme Olasılığı Nedenleri, 

Değer biriktirme amacı ile paranın tercih edilmesi konusunda verilecek karar, değer biriktirme aracı olarak fonksiyon gören diğer aktiflerin verimliliğine ve bunlardan beklenen getiriye göre alındığı için k kısa dönemde dalgalanma göstermektedir.

Fisher, para talebini etkileyen kurumsal ve teknolojik faktörler üzerinde durmuş ve faiz oranlarının para talebi üzerindeki olası etkilerini ele almamıştır.

Para teorileri içinde yer alan Cambridge yaklaşımı, ekonomik birimlerin tercihleri üzerinde durmakta, faiz oranlarının para talebi üzerindeki etkisini tamamen yok saymamaktadır.

Yukarıda yazılan Fisher yaklaşımı  ve Cambridge  para teorileri  yaklaşımı arasında  ayrılmalara  dikkat edelim arkadaşlar sınavlarda bu ayrımlar sık sorulmaktadır.

Para teorileri klasik yaklaşım çeşitleri

 Para Teorileri Klasik Yaklaşım Çeşitleri

 

TOP Copy Protected by Chetans WP-Copyprotect.